Hàng trăm triệu người thoát nghèo, kinh tế tăng trưởng thần tốc nhưng cái giá mà Bắc Kinh phải trả quá đắt: 80% các thành phố ô nhiễm, 1,2 triệu người chết sớm vì ô nhiễm

Loading...

Trong bối cảnh các thành phố ở Đông Nam Á, trong đó có Hà Nội, liên tiếp chiếm giữ kỷ lục buồn “ô nhiễm không khí nhất hành tinh”, thủ đô Bắc Kinh của Trung Quốc nổi lên như một điểm sáng nhờ cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, cái giá mà Trung Quốc phải trả để có được chút thành tựu đó không hề rẻ.

Khủng hoảng môi trường là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất ở Trung Quốc, quốc gia công nghiệp hóa nhanh chóng. Nền kinh tế tăng trưởng mạnh, trong đó GDP tăng trung bình 10% mỗi năm trong hơn một thập kỷ, đã khiến Trung Quốc phải trả giá bằng môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Trung Quốc là nguồn phát thải carbon lớn nhất thế giới. Chất lượng không khí tại nhiều đô thị Bắc Kinh không đáp ứng được các đòi hỏi về an toàn theo tiêu chuẩn quốc tế. Thậm chí, chúng còn bị coi là nguy hại. Tuổi thọ của người dân ở khu vực phía bắc sông Hoài thấp hơn 5,5 năm so với phía nam vì ô nhiễm không khí. Đây là con số rất nghiêm trọng bởi theo Liên Hợp Quốc, năm 2013, tuổi thọ bình quân của người Trung Quốc là 75,3 năm.

Ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng và tình trạng thiếu nước làm đất đai suy thoái. Suy thoái về môi trường có nguy cơ làm suy yếu đà tăng trưởng của Trung Quốc cũng như lấy đi toàn bộ sự kiên nhẫn của người dân. Ô nhiễm cũng khiến vị thế quốc tế của Trung Quốc bị tổn hại nghiêm trọng bất chấp đây là nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới.

Trước bối cảnh đó, các nhà lãnh đạo ở Bắc Kinh dường như đang rất quyết tâm để tạo ra những sự thay đổi về môi trường, điều họ đã chấp nhận hy sinh trong nhiều năm qua nhằm đổi lại tăng trưởng kinh tế.

Mãi đến Hội nghị Liên Hiệp Quốc về môi trường năm 1972, Trung Quốc mới bắt đầu phát triển các thể chế môi trường. Quốc gia này cử một đoàn đại biểu tới hội nghị ở Stockholm, Thụy Điển. Tuy nhiên, khi đó, vấn đề môi trường ở Trung Quốc đã là một bài toán hóc búa.Những cải cách kinh tế vào cuối những năm 1970 đã khuyến khích công nghiệp phát triển ở nông thôn, điều làm cho vấn đề môi trường trở nên nghiêm trọng hơn.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc Đặng Tiểu Bình đã tiến hành một loạt các cải cách nhằm phân bổ phát triển về các tỉnh, tạo ra sự bùng nổ các doanh nghiệp thị trấn và làng xã (TVEs). Đến năm 1997, TVE đã tạo ra gần 1/3 GĐP của Trung Quốc dù vai trò của những doanh nghiệp này đang ngày càng giảm dần.

Sự hiện đại hóa ở Trung Quốc đã giúp hàng trăm triệu người thoát khỏi nghèo đói và tạo ra một tầng lớp trung lưu đang bùng nổ. Tuy nhiên, theo một cách nào đó, quỹ đạo công nghiệp hóa của Trung Quốc không giống các quốc gia phát triển khác, chẳng hạn như Vương quốc Anh đầu thế kỷ 19. Các chuyên gia cũng nhận định rằng những phí tổn về môi trường mà Trung Quốc phải trả sẽ lớn chưa từng có.

Cuối năm 2015, Trung Quốc phải ban hành cảnh báo đỏ về ô nhiễm không khí nghiêm trọng. Nhiều trường học bị đóng cửa, lưu lượng phương tiện tham gia giao thông bị hạn chế, hoạt động xây dựng bị đình chỉ và các nhà máy bị buộc phải tạm ngừng sản xuất.

Theo báo cáo của Greenpeace East Asia, ít nhất 80% trong số 367 đô thị của Trung Quốc bị liệt vào diện ô nhiễm. Tháng 12/2015, Ngân hàng Phát triển châu Á đã phê duyệt khoản vay trị giá 300 triệu USD để giúp Trung Quốc giải quyết tình trạng khói mù bao phủ thủ đô.

Cùng với đó, lượng phương tiện khổng lồ đang lưu thông trên đường phố khiến vấn đề trở nên nan giải hơn. Chính phủ Trung Quốc còn đặt mục tiêu hơn 60% dân số sống ở các thành thị vào năm 2020, tăng 36% so với năm 2000. Đô thị hóa làm tăng nhu cầu năng lượng để đáp ứng cho các trung tâm sản xuất và công nghiệp mới.TIN LIÊN QUAN

s://sohanews.sohacdn.com/thumb_w/300/2019/photo1570172067949-1570172068151-crop-15701720904591111688396.jpg”> Bhutan: Quốc gia yên bình và xanh nhất thế giới đang chết dần vì ô nhiễm?

Cựu Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo từng nói rằng thiếu nước sẽ là “thách thức sống còn” của Trung Quốc.

Các khu công nghiệp của Trung Quốc mọc dọc theo nguồn nước và nó gây ô nhiễm nghiêm trọng. Năm 2014, nguồn cung nước ngầm ở hơn 60% các thành phố lớn của Trung Quốc bị đánh giá từ tệ đến rất tệ. ¼ số lượng các con sông chính của Trung Quốc có nguồn nước “không phù hợp với con người”. Việc xả thải trực tiếp khiến vấn đề ngày càng trở nên trầm trọng.

Thiếu nước kết hợp với các biện pháp canh tác nông nghiệp cẩu thả cùng với biến đổi khí hậu gây ra tình trạng hoang mạc hóa nghiêm trọng ở Trung Quốc. Khoảng 1,05 triệu dặm vuông đất rộng của Trung Quốc đang trải qua sa mạc hoá, ảnh hưởng tới hơn 400 triệu người. Những yếu tố này làm giảm khả năng duy trì sản lượng công nghiệp, sản xuất thực phẩm và nước uống cho hơn 1 tỷ dân Trung Quốc.

Trong khi đó, dữ liệu y tế vẽ lên một bức tranh tàn khốc hơn thế rất nhiều. Ô nhiễm không khí góp phần gây ra khoảng 1,2 triệu ca tử vong sớm mỗi năm tại Trung Quốc. Các nghiên cứu dịch tệ học được thực hiện ở miền nam đất nước từ những năm 1980 cho thấy chất lượng không khí kém ở các thành phố Trung Quốc gây ra biến chứng lớn cho sức khỏe, bao gồm các bệnh về hô hấp, tim mạch và mạch máu não. Ô nhiễm cũng liên quan đến sự giă tăng các bệnh cấp và mãn tính. Ước tính cho thấy 11% bệnh ung thư ở hệ thống tiêu hóa Trung Quốc bắt nguồn từ nước uống không an toàn.

Thiệt hại từ môi trường cũng ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế và vị thế quốc tế của Trung Quốc khi họ theo đuổi các nguồn tài nguyên khai thác ở nước ngoài như dầu mỏ và nhiên liệu hóa thạch khác. Các đối tác kinh tế của nó, đặc biệt là các nước đang phát triển, phải đối mặt với gánh nặng môi trường to lớn khi làm ăn với Trung Quốc.

Trung Quốc cũng cam kết giảm phát thải carbon cũng như gia tăng sử dụng năng lượng tái tạo và năng lượng sạch. Những thành tựu mà Bắc Kinh đạt được trong vài năm qua đã cho thấy nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới không chỉ hô khẩu hiệu rồi bỏ đấy. Thủ đô Bắc Kinh là minh chứng của sự thay đổi

Nhằm xóa bỏ danh hiệu thành phố ô nhiễm nhất thế giới, Bắc Kinh tập trung giải quyết 6 vấn đề nổi cộm bao gồm kiểm soát ô nhiễm do xe cơ giới, kiểm soát ô nhiễm do nguyên liệu hoá thạch như than đá, kiểm soát các ngành công nghiệp gây ô nhiễm, kiểm soát ô nhiễm khói bụi, phục hồi các hệ sinh thái bị ô nhiễm và ứng dụng các công nghệ mới vào bảo vệ môi trường.

s://sohanews.sohacdn.com/2019/10/8/photo-7-15705286048131161506358.png” w=”640″ h=”706″ alt=”Hàng trăm triệu người thoát nghèo, kinh tế tăng trưởng thần tốc nhưng cái giá mà Bắc Kinh phải trả quá đắt: 80% các thành phố ô nhiễm, 1,2 triệu người chết sớm vì ô nhiễm – Ảnh 9.” title=”Hàng trăm triệu người thoát nghèo, kinh tế tăng trưởng thần tốc nhưng cái giá mà Bắc Kinh phải trả quá đắt: 80% các thành phố ô nhiễm, 1,2 triệu người chết sớm vì ô nhiễm – Ảnh 9.” rel=”lightbox” photo type=”photo” data-original=”https://vnctq.com/wp-content/uploads/2019/10/photo-7-15705286048131161506358.png” >

Giảm phương tiện giao thông, tăng mật độ cây xanh, tịch thu lò sưởi than đá và thay thế bằng lò sưởi sử dụng khí tự nhiên, đóng cửa các nhà máy nhiệt điện và loại bỏ các ngành công nghiệp gây ô nhiễm là điều Bắc Kinh đã làm để lấy lại bầu không khí dễ thở. Các công trường cũng buộc phải che chắn cẩn thận nếu không muốn bị đình chỉ hoạt động. TIN LIÊN QUAN

Chưa có số liệu thống kê chính thức cho thấy cái giá mà Trung Quốc phải trả sau những thập kỷ đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, để đạt chỉ tiêu giảm 25% ô nhiễm bụi mịn trong không khí, Bắc Kinh đã phải chi đến 120 tỷ USD. Hiện tại, ô nhiễm không khí ở Bắc Kinh đã giảm nhưng nó vẫn cao gấp 4 lần so với khuyến nghị của WHO.

Bài: Linh Anh

Nguồn: Tổng hợp

Thiết kế: Hương Xuân

theo Trí thức trẻ

Loading...